نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
آمار و احتمال ریاضی · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-08

احتمال بدون جایگذاری؛ چرا احتمال انتخاب دوم تغییر می‌کند؟

وقتی مهره یا کارت پس از انتخاب به مجموعه برنمی‌گردد، تعداد حالت‌های ممکن و احتمال انتخاب بعدی تغییر می‌کند؛ با نوشتن احتمال مرحله‌به‌مرحله می‌توان این مسئله را از حالت انتخاب با جایگذاری جدا کرد.

محاسبه احتمال انتخاب بدون جایگذاری؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

کیسه‌ای ۳ مهرهٔ قرمز و ۲ مهرهٔ آبی دارد. اگر دو مهره بدون جایگذاری برداریم، احتمال قرمز شدن هر دو برابر است با ۳÷۵ × ۲÷۴ = ۳÷۱۰؛ در انتخاب با جایگذاری، عامل دوم ۳÷۵ می‌ماند.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

پس از انتخاب اول، مخرج و تعداد مهره‌های رنگ انتخاب‌شده را ثابت نگیرید؛ در حالت بدون جایگذاری هر دو باید بر اساس مهرهٔ باقی‌مانده به‌روزرسانی شوند.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←