نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
فیزیک دوازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-02

از نمودار فشار–حجم چگونه کار گاز را بخوانیم؟

در نمودار فشار–حجم، کار انجام‌شده توسط گاز از مساحت زیر مسیر فرایند به دست می‌آید؛ بنابراین باید مسیر حرکت بین حالت‌ها را بخوانید، نه فقط فشار و حجم ابتدا و انتها را.

کار گاز از نمودار فشار حجم؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

اگر گاز در فشار ثابت 2×10⁵ پاسکال از حجم 1×10⁻³ به 3×10⁻³ مترمکعب منبسط شود، کار آن برابر مساحت مستطیل یعنی 400 ژول است.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

در فرایندهای رفت‌وبرگشتی، مساحت حلقه را با مساحت کل زیر نمودار اشتباه نگیرید؛ مساحت حلقه کار خالص چرخه را نشان می‌دهد و جهت پیمایش مسیر علامت آن را تعیین می‌کند.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←