نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
فیزیک دوازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-08

مساحت زیر نمودار سرعت–زمان چگونه جابه‌جایی را نشان می‌دهد؟

وقتی نمودار سرعت–زمان داده می‌شود، لازم نیست برای هر بازه جداگانه معادله مکان بنویسید؛ مساحت جبری زیر نمودار در آن بازه مستقیماً جابه‌جایی را به دست می‌دهد.

مساحت زیر نمودار سرعت زمان و جابه‌جایی؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

اگر سرعت جسم در ۴ ثانیه نخست از صفر تا ۶ متر بر ثانیه خطی افزایش یابد، نمودار یک مثلث با قاعده ۴ و ارتفاع ۶ می‌سازد؛ بنابراین جابه‌جایی برابر ۱۲ متر است. اگر بخش نمودار زیر محور زمان باشد، مساحت آن با علامت منفی وارد محاسبه می‌شود.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

جمع کردن مساحت‌ها بدون توجه به علامت، مسافت را به‌جای جابه‌جایی می‌دهد؛ در بازه‌ای که سرعت منفی است، باید مساحت زیر محور زمان را منفی حساب کرد.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←