نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
ریاضی · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-04

میانگین وزنی نمره‌ها را چگونه وقتی سهم بخش‌ها برابر نیست حساب کنیم؟

اگر نمرهٔ چند بخش آزمون سهم یکسانی نداشته باشد، میانگین ساده پاسخ درستی نمی‌دهد. با تبدیل هر سهم به وزن و جمع‌کردن حاصل‌ضرب نمره در وزن، می‌توان نمرهٔ نهایی را دقیق و بدون خطای رایج به‌دست آورد.

محاسبه میانگین وزنی نمره‌ها با سهم‌های متفاوت؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

فرض کنید نمرهٔ سه بخش به‌ترتیب ۱۲، ۱۵ و ۱۸ است و سهم آن‌ها ۲۰، ۳۰ و ۵۰ درصد تعیین شده است. میانگین وزنی برابر است با ۰٫۲×۱۲ + ۰٫۳×۱۵ + ۰٫۵×۱۸ = ۱۵٫۹؛ بنابراین میانگین سادهٔ ۱۵، پاسخ درست نیست.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

اشتباه رایج این است که نمره‌ها را بدون توجه به سهمشان جمع و بر تعداد بخش‌ها تقسیم کنیم. این کار فقط وقتی مجاز است که همهٔ بخش‌ها وزن برابر داشته باشند؛ در غیر این صورت، ابتدا باید درصد سهم‌ها را به عدد اعشاری تبدیل کرد.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←