چطور خودبه‌خودی بودن واکنش اکسایش‌کاهش را از پتانسیل کاهش بسنجیم؟
برای تشخیص اینکه یک واکنش اکسایش‌کاهش خودبه‌خودی پیش می‌رود، کافی است پتانسیل کاهش دو نیم‌واکنش را مقایسه و پتانسیل سلول را از اختلاف آن‌ها محاسبه کنیم؛ نیم‌واکنشی که پتانسیل کاهش بزرگ‌تری دارد در کاتد کاهش می‌یابد.
پیش‌بینی خودبه‌خودی بودن واکنش اکسایش‌کاهش با پتانسیل کاهش؛ از کجا شروع کنیم؟
قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.
روش گام‌به‌گام
- صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
- رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
- محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
- پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
اگر پتانسیل کاهش Cu²⁺/Cu برابر ۰٫۳۴ ولت و پتانسیل کاهش Zn²⁺/Zn برابر ۰٫۷۶− ولت باشد، مس در کاتد کاهش و روی در آند اکسید می‌شود؛ بنابراین E°cell=۰٫۳۴−(−۰٫۷۶)=۱٫۱۰ ولت و واکنش در جهت نوشته‌شده خودبه‌خودی است.
چطور این مبحث را مرور کنیم؟
یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.
در محاسبه پتانسیل سلول، پتانسیل اکسایش را دوباره با علامت منفی وارد نکنید؛ اگر هر دو مقدار به‌صورت پتانسیل کاهش داده شده‌اند، کافی است پتانسیل کاهش آند را از پتانسیل کاهش کاتد کم کنیم.
جمع‌بندی
هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.
مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←