قانون هس؛ چگونه آنتالپی واکنش را از چند معادله پیدا کنیم؟
وقتی آنتالپی واکنش مستقیماً داده نشده است، می‌توان چند معادلهٔ شناخته‌شده را با تغییر جهت یا ضرب عددی ترکیب کرد تا واکنش هدف ساخته شود؛ سپس تغییرات آنتالپی همان عملیات را نیز دقیقاً دنبال می‌کنند.
محاسبه آنتالپی واکنش با قانون هس؛ از کجا شروع کنیم؟
قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.
روش گام‌به‌گام
- صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
- رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
- محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
- پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
اگر واکنش هدف A→C باشد و داده‌ها A→B با آنتالپی ۴۰ و B→C با آنتالپی ۲۵ داشته باشند، با جمع دو معادله به A→C می‌رسیم و آنتالپی واکنش هدف ۶۵ است. اگر یکی از معادله‌ها برعکس شود، علامت آنتالپی آن نیز عوض می‌شود.
چطور این مبحث را مرور کنیم؟
یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.
در برعکس‌کردن یک واکنش، فقط جای واکنش‌دهنده و فرآورده را عوض نکنید؛ علامت آنتالپی هم باید معکوس شود. همچنین اگر همهٔ ضرایب را در عددی ضرب کردید، آنتالپی را نیز در همان عدد ضرب کنید.
جمع‌بندی
هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.
مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←