نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
فیزیک دوازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-03

تغییر سرعت را از نمودار شتاب–زمان چگونه به‌دست آوریم؟

وقتی شتاب در بازه‌های زمانی مختلف تغییر می‌کند، تغییر سرعت برابر مساحت جبری زیر نمودار شتاب–زمان است؛ بنابراین باید علامت شتاب و طول هر بازه را هم‌زمان در محاسبه وارد کرد.

تغییر سرعت از نمودار شتاب زمان؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

اگر شتاب در بازهٔ ۰ تا ۳ ثانیه برابر ۲ متر بر مجذور ثانیه و در بازهٔ ۳ تا ۵ ثانیه برابر ۱− باشد، تغییر سرعت کل برابر ۲×۳−۱×۲=۴ متر بر ثانیه است.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

مساحت زیر نمودار شتاب–زمان را نباید همیشه مثبت گرفت؛ بخش‌های زیر محور زمان کاهش سرعت برداری ایجاد می‌کنند و از بخش‌های بالای محور کم می‌شوند.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←