دادهٔ اضافی در مسئله را چطور تشخیص دهیم؟
گاهی همهٔ عددهای صورت سؤال برای رسیدن به پاسخ لازم نیستند؛ تشخیص دادهٔ اضافی کمک می‌کند دانش‌آموز به‌جای وارد کردن بی‌هدف اطلاعات، رابطهٔ دقیق میان داده‌ها و خواسته را پیدا کند.
تشخیص داده اضافی در مسئله؛ از کجا شروع کنیم؟
قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.
روش گام‌به‌گام
- صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
- رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
- محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
- پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
اگر در مسئله‌ای جرم جسم، نیروی وارد بر آن و زمان حرکت داده شده باشد اما فقط شتاب خواسته شود، زمان در محاسبهٔ شتاب لازم نیست و از رابطهٔ a=F/m استفاده می‌کنیم؛ زمان فقط وقتی وارد می‌شود که تغییر سرعت یا جابه‌جایی نیز خواسته شده باشد.
چطور این مبحث را مرور کنیم؟
یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.
هر عددی را به‌زور در فرمول قرار ندهید؛ اگر کمیتی در رابطهٔ انتخاب‌شده نقشی ندارد، استفاده از آن ممکن است شما را به فرمول نادرست یا محاسبهٔ اضافی بکشاند.
جمع‌بندی
هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.
مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←