نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
شیمی دوازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-06

چطور جفت‌الکترون ناپیوندی را برای پیش‌بینی زاویه پیوند پیدا کنیم؟

وقتی شکل مولکول یا زاویه پیوند پرسیده می‌شود، شمارش جفت‌الکترون‌های اطراف اتم مرکزی مسیر پاسخ را روشن می‌کند؛ جفت‌های ناپیوندی دافعه بیشتری دارند و زاویه‌های پیوندی را از آرایش ایده‌آل کوچک‌تر می‌کنند.

تشخیص جفت‌الکترون ناپیوندی و زاویه پیوند؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

در مولکول NH3، اتم نیتروژن سه پیوند با هیدروژن و یک جفت‌الکترون ناپیوندی دارد؛ بنابراین آرایش چهار جفت‌الکترونی، اما شکل مولکول هرمی سه‌وجهی است و زاویه پیوندی از ۱۰۹٫۵ درجه کمتر می‌شود.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

تعداد نواحی الکترونی را با تعداد پیوندها یکی نگیرید؛ هر پیوند چندگانه یک ناحیه محسوب می‌شود، اما جفت‌الکترون ناپیوندی نیز یک ناحیه مستقل است و بر شکل مولکول اثر می‌گذارد.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←