نیروی بین‌مولکولی را از مقایسهٔ نقطهٔ جوش چگونه تشخیص دهیم؟
وقتی چند ماده نقطهٔ جوش متفاوتی دارند، دانش‌آموز باید بتواند تفاوت را به نوع و شدت نیروی بین‌مولکولی نسبت دهد؛ این مقایسه با بررسی قطبیت، امکان پیوند هیدروژنی و جرم مولکولی انجام می‌شود.
تشخیص نیروی بین مولکولی از نقطه جوش؛ از کجا شروع کنیم؟
قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.
روش گام‌به‌گام
- صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
- رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
- محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
- پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
اتانول و دی‌متیل‌اتر فرمول مولکولی یکسانی دارند، اما نقطهٔ جوش اتانول بیشتر است؛ زیرا مولکول‌های اتانول میان خود پیوند هیدروژنی برقرار می‌کنند، درحالی‌که دی‌متیل‌اتر چنین پیوندی با خودش ندارد.
چطور این مبحث را مرور کنیم؟
یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.
بزرگ‌تر بودن جرم مولکولی به‌تنهایی دلیل نقطهٔ جوش بیشتر نیست؛ ابتدا باید وجود پیوند هیدروژنی و قطبیت را بررسی کرد و سپس اثر جرم مولکولی و نیروهای پراکندگی را سنجید.
جمع‌بندی
هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.
مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←