از نمودار غلظت آنزیم چگونه تغییر سرعت واکنش را بفهمیم؟
دانش‌آموزان گاهی افزایش سرعت واکنش را با افزایش نامحدود فعالیت آنزیم یکی می‌گیرند؛ این راهنما نشان می‌دهد از شکل نمودار چگونه بفهمیم چه زمانی پیش‌ماده یا عامل دیگری محدودکننده شده است.
تفسیر نمودار غلظت آنزیم و سرعت واکنش؛ از کجا شروع کنیم؟
قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.
روش گام‌به‌گام
- صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
- رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
- محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
- پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
اگر با دو برابر شدن غلظت آنزیم، سرعت نیز تقریباً دو برابر شود، آنزیم عامل محدودکننده است؛ اما اگر بخش پایانی نمودار تقریباً افقی شود، افزایش بیشتر آنزیم بدون افزایش پیش‌ماده اثر چشمگیری ندارد.
چطور این مبحث را مرور کنیم؟
یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.
افقی شدن نمودار به معنی ازبین‌رفتن آنزیم نیست؛ معمولاً یعنی ظرفیت پیش‌ماده یا شرایط واکنش اجازه افزایش بیشتر سرعت را نمی‌دهد.
جمع‌بندی
هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.
مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←