نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
فیزیک دوازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-08

کشش طناب در دستگاه قرقره را چگونه با شتاب مشترک پیدا کنیم؟

در مسائل قرقره، برابر بودن کشش دو سوی طناب فقط وقتی مجاز است که طناب سبک و قرقرهٔ ایدئال فرض شود؛ سپس با نوشتن قانون دوم نیوتون برای هر جرم و رعایت جهت مثبت، شتاب مشترک و کشش طناب هم‌زمان به دست می‌آیند.

کشش طناب و شتاب در دستگاه قرقره؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

دو جرم ۳ و ۵ کیلوگرمی با طناب سبک از روی قرقرهٔ ایدئال آویزان‌اند. با فرض حرکت جرم ۵ کیلوگرمی به پایین، از معادله‌های ۵g−T=۵a و T−۳g=۳a داریم a=g/4 و T=15g/4؛ بنابراین کشش را نباید برابر وزن یکی از دو جرم گرفت.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

اشتباه رایج این است که برای هر دو جرم یک علامت شتاب بنویسیم یا کشش را با وزن جرم سنگین‌تر برابر کنیم. شتاب دو جرم اندازهٔ برابر و جهت مخالف دارد، و کشش از معادلهٔ نیرو به دست می‌آید، نه از حدس دربارهٔ وزن.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←