نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
ریاضی دهم و یازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-05

تابع جزءصحیح را از روی بازه‌ها و پله‌های نمودار چگونه بخوانیم؟

وقتی نمودار تابع جزءصحیح پله‌ای است، مشکل اصلی دانش‌آموز معمولاً تشخیص مقدار در مرز بازه‌هاست؛ باید بدانیم هر پله کدام سرِ بازه را شامل می‌شود و دایرهٔ پر یا توخالی چه می‌گوید.

خواندن نمودار تابع جزءصحیح؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

اگر در نمودار، روی بازهٔ ۲≤x<۳ پلهٔ y=۲ رسم شده باشد، مقدار تابع در x=۲ برابر ۲ است، اما در x=۳ باید پلهٔ بعدی را بخوانیم؛ چون انتهای بازه با دایرهٔ توخالی مشخص شده است.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

خطای رایج این است که ارتفاع پله را برای هر دو انتهای بازه بنویسیم؛ در تابع جزءصحیح، مرزها باید با توجه به دایرهٔ پر، دایرهٔ توخالی و نامساوی‌های بازه بررسی شوند.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←