نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
شیمی دوازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-03

مولاریته پس از رقیق‌سازی؛ وقتی حجم محلول تغییر می‌کند

دانش‌آموزان معمولاً در رقیق‌سازی، حجم آب افزوده‌شده را با حجم نهایی محلول یکی می‌گیرند. راه درست این است که ابتدا مول حل‌شونده را ثابت در نظر بگیرید و سپس آن را بر حجم نهایی محلول تقسیم کنید.

محاسبه مولاریته پس از رقیق‌سازی؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

اگر 100 میلی‌لیتر محلول 2 مولار را با افزودن آب به حجم نهایی 500 میلی‌لیتر برسانیم، مولاریته جدید از رابطه M₁V₁=M₂V₂ برابر 0٫4 مولار است؛ چون مقدار حل‌شونده تغییر نکرده و حجم نهایی پنج برابر شده است.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

استفاده از حجم آب افزوده‌شده به‌جای حجم نهایی محلول، مولاریته را نادرست می‌کند. در رقیق‌سازی باید حجم پس از مخلوط‌شدن کامل مواد را در مخرج قرار دهید.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←