نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
شیمی دهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-05

از آرایش الکترونی یون، الکترون‌های لایهٔ ظرفیت را چگونه بشماریم؟

دانش‌آموزان اغلب در یون‌ها آخرین زیرلایهٔ نوشته‌شده را با لایهٔ ظرفیت اشتباه می‌گیرند؛ راه درست، تعیین بزرگ‌ترین عدد اصلی n در آرایش همان یون و شمردن الکترون‌های همان لایه است.

شمارش الکترون‌های لایه ظرفیت یون از آرایش الکترونی؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

برای یون Fe²⁺ با آرایش [Ar]3d⁶، بزرگ‌ترین عدد اصلی ۳ است؛ بنابراین الکترون‌های لایهٔ ظرفیت آن 3s² و 3p⁶، یعنی ۸ الکترون‌اند، نه شش الکترون زیرلایهٔ 3d.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

در یون‌های فلزهای واسطه، شمردن الکترون‌های d به‌عنوان الکترون‌های لایهٔ ظرفیت همیشه پاسخ پرسش لایهٔ بیرونی را نمی‌دهد؛ ابتدا باید بزرگ‌ترین n را پیدا کنید.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←