نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
ریاضی و احتمال · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-03

انتخاب با تکرار مجاز را چگونه از جایگشت تشخیص دهیم؟

وقتی چند انتخاب از یک مجموعه انجام می‌شود و استفاده دوباره از هر گزینه مجاز است، مسئله دیگر جایگشتِ بدون تکرار نیست. با مشخص‌کردن تعداد انتخاب‌ها و تعداد گزینه‌های قابل استفاده، می‌توان مدل درست شمارش را پیش از محاسبه تشخیص داد.

شمارش انتخاب با تکرار مجاز؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

برای ساختن یک کد سه‌رقمی با رقم‌های ۲، ۴ و ۷، اگر تکرار مجاز باشد، هر جایگاه ۳ انتخاب دارد؛ بنابراین تعداد کدها ۳×۳×۳، یعنی ۲۷ حالت است. اگر تکرار ممنوع شود، تعداد انتخاب‌ها به‌ترتیب ۳، ۲ و ۱ خواهد بود.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

دیدن چند جایگاه به‌تنهایی به معنی استفاده از جایگشت نیست. ابتدا بررسی کنید آیا یک گزینه می‌تواند دوباره انتخاب شود؛ در صورت مجاز بودن تکرار، انتخاب هر جایگاه مستقل از جایگاه قبلی است و تعداد حالت‌ها با توان به‌دست می‌آید.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←