f(-x) و -f(x) را از روی نمودار چگونه تشخیص دهیم؟
اگر در تست، نمودار تابع اصلی داده شود و نمودار f(-x) یا -f(x) خواسته شود، کافی است بدانید کدام تبدیل روی کدام مختصات اثر میگذارد: f(-x) قرینهٔ افقی نسبت به محور y است و -f(x) قرینهٔ عمودی نسبت به محور x. این روش بدون محاسبهٔ نقطههای متعدد، گزینهها را سریع جدا میکند.
تشخیص f(-x) و -f(x) از نمودار؛ از کجا شروع کنیم؟
قبل از حل، دادههای سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث میشود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.
روش گامبهگام
- صورت سؤال را یکبار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
- رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
- محاسبات را مرحلهبهمرحله انجام دهید و علامتها یا واحدها را کنترل کنید.
- پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
فرض کنید نمودار f از نقطهٔ (2، 3) عبور میکند. در نمودار f(-x)، همین نقطه به (-2، 3) منتقل میشود؛ اما در نمودار -f(x)، به (2، -3) میرود. بنابراین تغییر علامت ورودی، مؤلفهٔ x را عوض میکند و تغییر علامت خروجی، مؤلفهٔ y را.
چطور این مبحث را مرور کنیم؟
یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.
اشتباه رایج این است که دانشآموز f(-x) را قرینه نسبت به محور x بداند. برای کنترل، یک نقطهٔ شاخص را انتخاب کنید: اگر جای چپ و راست عوض شد، تبدیل f(-x) است؛ اگر بالا و پایین عوض شد، تبدیل -f(x) است.
جمعبندی
هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند میکند و احتمال تکرار خطا را کاهش میدهد.
مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←