نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
ریاضی دهم و یازدهم · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-05

از جدول مقدارها چطور ثابت بودن تابع را تشخیص دهیم؟

گاهی دانش‌آموز با دیدن چند خروجی مشابه، تابع را ثابت فرض می‌کند؛ معیار درست این است که برای همه ورودی‌های دامنه، یک خروجی یکسان ثبت شده باشد و هیچ ردیفی مقدار متفاوت نداشته باشد.

تشخیص تابع ثابت از جدول؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

در جدول xهای ۱، ۳ و ۵ با خروجی‌های ۷، ۷ و ۷، تابع روی این دامنه ثابت است. اگر فقط خروجی ورودی ۵ برابر ۸ باشد، دیگر تابع ثابت نیست؛ حتی اگر دو خروجی دیگر برابر باشند.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

برابر بودن دو خروجی برای ثابت‌بودن کافی نیست؛ باید تمام خروجی‌های جدول بررسی شوند و همچنین تکرار ورودی با دو خروجی متفاوت را با بحث ثابت‌بودن اشتباه نکنید.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←