نشان بانک سؤال کنکوربانک سؤال کنکور
ریاضی؛ تابع و نمودار · راهنمای آموزشی · انتشار 2026-09-07

تصویر و پیش‌تصویر در تابع؛ کدام مقدار را باید جایگذاری کنیم؟

در سؤال‌های تابع، دانش‌آموزان گاهی به‌جای یافتن تصویرِ یک ورودی، مقدار خروجی را ورودی می‌گیرند یا برای یافتن پیش‌تصویر مسیر را برعکس نمی‌کنند. تشخیص اینکه سؤال f(a) می‌خواهد یا حل f(x)=b، از جایگذاری اشتباه جلوگیری می‌کند.

تفاوت تصویر و پیش‌تصویر در تابع؛ از کجا شروع کنیم؟

قبل از حل، داده‌های سؤال و چیزی را که باید پیدا شود جدا کنید. سپس رابطه یا تعریف اصلی مبحث را بنویسید. این ترتیب ساده باعث می‌شود محاسبات فرعی جای ایده اصلی را نگیرند و مسیر پاسخ قابل کنترل بماند.

روش گام‌به‌گام

  1. صورت سؤال را یک‌بار بدون محاسبه بخوانید و کلمات کلیدی را مشخص کنید.
  2. رابطه، تعریف یا الگوی اصلی را پیش از جایگذاری اعداد بنویسید.
  3. محاسبات را مرحله‌به‌مرحله انجام دهید و علامت‌ها یا واحدها را کنترل کنید.
  4. پاسخ نهایی را با شرایط سؤال بسنجید و در صورت امکان جایگذاری یا تخمین بزنید.
مثال و نکته کاربردی

اگر f(x)=2x−3 باشد، تصویرِ ۴ برابر f(4)=5 است. برای یافتن پیش‌تصویرِ ۵ باید 2x−3=5 را حل کنیم؛ بنابراین x=4 تنها پیش‌تصویر آن است.

چطور این مبحث را مرور کنیم؟

یک سؤال را بدون دیدن پاسخ حل کنید، علت هر توقف را یادداشت کنید و همان سؤال را دو روز بعد دوباره پاسخ دهید. اگر بار دوم مسیر حل روشن بود، یک سؤال مشابه انتخاب کنید؛ در غیر این صورت ابتدا همان نکته پایه را مرور کنید.

خطای رایج

تصویرِ x مقدار f(x) است، اما پیش‌تصویرِ y مقداری از x است که f(x)=y را برقرار می‌کند؛ نوشتن f(5) هنگام جست‌وجوی پیش‌تصویر ۵، مسئله را عوض می‌کند.

جمع‌بندی

هدف از تمرین فقط رسیدن به جواب نیست؛ مسیر حل باید کوتاه، قابل توضیح و قابل کنترل باشد. ثبت یک نکته کوتاه پس از هر سؤال، مرورهای بعدی را هدفمند می‌کند و احتمال تکرار خطا را کاهش می‌دهد.

مطالعه مطلب آموزشی مرتبط ←